Dyr. Nawara w swoim gabinecie. Stacja pomp w Mirowie. Próbne pompowanie nowego odwiertu. Centralna Oczyszczalnia Ścieków w budowie.

Rok ten charakteryzował się dwoma wydarzeniami mającymi znaczący wpływ na zarządzanie gospodarką wodociągowo - kanalizacyjną. W wyniku reformy administracyjnej przestały istnieć samorządy lokalne i tym samym zakład budżetowy "Wodociągi i Kanalizacja" przy magistracie miejskim został przemianowany decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Częstochowie na "Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji" - MPWiK (tym samym stał się zakładem budżetowym Skarbu Państwa). Pierwszym dyrektorem państwowego przedsiębiorstwa został inżynier Schőntaler i objął stanowisko z dniem 1 stycznia 1951 roku. W tym samym czasie nadeszła wiadomość zza oceanu o trwającym postępowaniu upadłościowym firmy "Ulen & Company". Oznaczało to, że zadłużenie gminy Częstochowa w wyniku reformy administracyjnej przeszło na Skarb Państwa.

Dyrektor Schőntaler zainteresował się wynikami pracy młodego inżyniera o nazwisku Stanisław Nawara, który na co dzień zajmował się podłączeniami domowymi. Już rok później awansował go na stanowisko kierownika Wydziału Robót Wodociągowo - Kanalizacyjnych. W dwa lata później na podstawie decyzji Prezydium MRN w Częstochowie Wydział Robót Wodociągowo - Kanalizacyjnych uległ wyodrębnieniu z MPWiK, by od 1 października 1953 roku funkcjonować samodzielnie jako Miejskie Przedsiębiorstwo Robót Wodociągowo - Kanalizacyjnych. Dyrektorem nowego przedsiębiorstwa został Stanisław Nawara. W niespełna rok później dyrektor Nawara przekazał dyrektorowi Schőntalerowi do eksploatacji nowo wybudowane ujęcie wody w Mirowie oraz wiele magistral wodociągowych na terenie miasta i okolic.

Rozwój gospodarczy miasta i rejonu w dziedzinie budownictwa powodował konieczność zwiększenia zakresu działania tworzonych przedsiębiorstw branżowych. I tak zaproponowano włączenie do Miejskiego Przedsiębiorstwa Robót Wodociągowo - Kanalizacyjnych zakresu budowy dróg i mostów. Powstała w ten sposób firma realizująca zadania z zakresu inżynierii miejskiej. Od 1 stycznia 1958 roku dyrektor Nawara został przeniesiony na stanowisko dyrektora MPWiK, a stanowisko dyrektora Miejskiego Przedsiębiorstwa Robót Wodociągowo - Kanalizacyjnych i Drogowych objął inżynier drogowy Edward Górski, a rok później inżynier Mieczysław Myśliwiec dyrektorował w tym przedsiębiorstwie (później o nazwie Wojewódzkie Przedsibiorstwo Robót Inżynieryjnych) przez okres 20 lat.

Pierwszy samochód do wymiany pomp w studniach głębinowych.

Charakteryzowało je kompleksowe traktowanie problemów gospodarki wodno - ściekowej w Częstochowie i w regionie, z dążeniem do prawidłowego ich rozwiązywania we współdziałaniu z najwybitniejszymi przedstawicielami nauki, z ośrodków naukowo - badawczych Warszawy, Krakowa, Poznania, Wrocławia, a także z wieloma przedsiębiorstwami prowadzącymi prace badawcze i projektowe. I tak zlecone w 1956 roku badania prowadzone pod kierunkiem prof. dr Rutkowskiego, pozwoliły na lokalizację i ujęcie dalszych studzien w Mirowie o numerach: 17, 18, 22, 23, 25 i 27. Dla nowego szpitala w dzielnicy Tysiąclecia, wobec konieczności zaopatrzenia tego obiektu w wodę (na wypadek awarii sieci), wykonano studnię nr 5, którą włączono do eksploatacji. W roku 1958 przedsiębiorstwo przystąpiło do budowy 118 km sieci wodociągowej poza granicami miasta, zasilającej w wodę tereny objęte szkodami górniczymi, powstałymi  w wyniku intensywnej eksploatacji rud żelaza. Było to wykonanie uchwały nr 511/56 Rady Ministrów, w sprawie zaopatrzenia w wodę terenów objętych szkodami górniczymi.

W roku 1962 odnotowano pogorszenie się jakości wody na ujęciu w Mirowie. Jedna z najlepszych wód w kraju stała się niezdatna do picia, gdyż w procesie chlorowania powstawały związki chlorofenolowe, nadające wodzie nieprzyjemny smak i zapach. Sprawcą tego skażenia okazała się Huta "Częstochowa", wówczas - im. "B.Bieruta". Najbardziej zanieczyszczoną pod tym względem studnię nr 6 wyłączono z eksploatacji, a wodę z niej, do chwili obecnej, odpompowuje się do rzeki Warty wytwarzając w ten sposób strefę "buforową" zabezpieczającą przed rozprzestrzenianiem się zanieczyszczeń na sąsiednie studnie. Wystąpiła konieczność prowadzenia badań tych zanieczyszczeń.

Budynek hydroforowniw Gnaszynie. Zespół pomp w hydroforowni Gnaszyn.

Był to szczególny rok dla "wodociągów". Z inicjatywy dyrektora Nawary powołano Ośrodek Doświadczalny Instytutu Gospodarki Komunalnej przy MPWiK. Działalność tego ośrodka posiadała zasięg krajowy i obejmowała:

• prowadzenie bazy importowanych z NRD samochodów typu "Multicar" dla całego resortu gospodarki komunalnej,
• produkcję rozpór stalowych do umacniania wykopów,
• produkcję przecinaków do rur, uchwytów i aparatów do nawierceń rurociągów,
• remonty urządzeń "wod.-kan.",
• szkolenie w zakresie gospodarki materiałowej.

     Podsumowano działalność Pracowni Projektowej po 2-letnim świadczeniu usług. W ciągu tego okresu czasu wykonano około 500 projektów i zgłoszono 62 pracownicze wnioski racjonalizatorskie.

We współzawodnictwie przedsiębiorstw wodociągowo - kanalizacyjnych dotyczącym rozwoju sieci "wod.-kan." częstochowskie przedsiębiorstwo po raz piąty uzyskało 1 miejsce i zdobyło sztandar i nagrodę Ministra Gospodarki Komunalnej. W tymże roku oddano do użytku wykonany systemem gospodarczym zakładowy klub "Studnia" oraz uruchomiono punkt kolonijny w Gdańsku dla sektora przedsiębiorstw gospodarki komunalnej. W zainteresowaniu dyrektora było także poszukiwanie terenu pod budowę przyszłego ośrodka wczasowego.

Rozbudowa ciągle wydłużających się sieci wodociągowych wymagała budowy urządzeń utrzymujących odpowiednie ciśnienie wody dostarczanej odbiorcom. W związku z tym w latach 1965 i 1966 uruchomiono hydrofornię na wzgórzu Błeszno i w Gnaszynie zabezpieczając dostawę wody w kierunku Poraja i Blachowni.

    

Pierwsze ozonatory węgierskie. Mieszanie wody z ozonem na ujęciu w Mirowie. Próbne pompowanie w Juliance.

Problem braków wody, jaki wyłonił się w latach sześćdziesiątych  spowodował, że władze polityczne zdecydowały o zatwierdzeniu programu zaopatrzenia w wodę Częstochowskiego Okręgu Przemysłowego. Formalnie podjęto uchwałę w dniu 30 lipca 1967 roku. Funkcje inwestora zastępczego powierzono Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w Częstochowie czyniąc go jednocześnie przedsiębiorstwem patronackim z doradztwem techniczno-ekonomicznym. Efektem było włączenie do eksploatacji pierwszej części wodociągu centralnego Częstochowskiego Okręgu Przemysłowego.

Badania hydrogeologiczne prowadzone sukcesywnie przez Wrocławskie Przedsiębiorstwo Hydrogeologiczne przy konsultacyjnym udziale Zespołu d/s Hydrogeologii Częstochowskiego Okręgu Przemysłowego pod kierunkiem prof. Zdzisława Pazdro, przyczyniły się do udokumentowania i zatwierdzenia zasobów wód podziemnych w rejonie Mirowa, sołectw Srocko, Kusięta w gminie Olsztyn, Julianki w gminie Przyrów, Łobodna w gminie Kłobuck i miasta Krzepice. Pozwalało to na zabezpieczenie potrzeb ludności do roku 2000.

Dziełem Katowickiego Biura Projektów Budownictwa Komunalnego były wstępne projekty: rozbudowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej dla Częstochowy oraz poszczególnych jej dzielnic, jak też południowej i zachodniej części ówczesnego powiatu częstochowskiego. Z kolei Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego w Gdańsku opracowało koncepcję rozwiązania technicznego Wodociągu Centralnego oraz studium technologiczne z obliczeniami hydraulicznymi tegoż wodociągu. Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego z Krakowa opracowało projekty wstępne i techniczne ozonowania wody w Mirowie oraz projekt wstępny bazy częstochowskich wodociągów. Prace dokumentacyjne miały zarówno charakter kompleksowy, jak i wymiar przyszłościowy, zwłaszcza te, które urzeczywistniano po zatwierdzeniu w roku 1962 planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Częstochowy z etapami na lata 1962 - 1980 - 2000. W wyniku realizacji zadań wybudowano w latach 1958 - 1968 około 240 km sieci wodociągowej. Wszystkie prace dokumentacyjne wykonane dla potrzeb rozwoju Częstochowskiego Okręgu Przemysłowego (Cz.O.P.) pozwoliły na uruchomienie grupowego zasilania w wodę miasta i okolic. W ten sposób powołano do życia nowy organizm infrastruktury technicznej "wod.-kan." pod nazwą "Częstochowski Wodociąg Centralny". Miał on do roku 2000 spełniać wymagania postawione  w programie zaopatrzenia w wodę Cz.O.P.

Przy ogromnym wysiłku inżynierskim i w krótkim okresie był to sukces - na owe czasy, bowiem wyznaczono kierunek działań na następne 30 lat zapewniając społeczności lokalnej ciągłość świadczenia i odpowiedni standard usług. 1 grudnia 1967 roku dyrektor Nawara został powołany na stanowisko dyrektora Departamentu Wodociągów i Kanalizacji w Ministerstwie Gospodarki Komunalnej w Warszawie, a dyrektorem "Wodociągów" został jego zastępca inż. Zygmunt Duszyński.