Największe wielootworowe ujęcie wody podziemnej eksploatowane przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu Częstochowskiego SA w Częstochowie, do eksploatacji oddane zostało w 1955 roku. W skład ujęcia wchodzi: stacja pomp i dezynfekcji zlokalizowana w Częstochowie przy ulicy Mirowskiej 247/25, a także 18 studni głębinowych, zlokalizowanych na terenie miasta Częstochowy (rejon eksploatacji "Mirów") oraz miejscowości Srocko na terenie sąsiedniej gminy Mstów (rejon eksploatacji "Srocko"), odwierconych w skałach wapiennych wieku górnojurajskiego. Eksploatowany jest poziom wodonośny jury górnej, w którym to stale uczestnicząca w cyklu hydrologicznym woda, wypełniając w wapieniach pustki skalne (szczeliny, kawerny, uskoki), tworzy pod powierzchnią ziemi naturalny, szczelinowo-krasowy zbiornik gromadzący wody podziemne. Zbiornik ten nazywany przez hydrogeologów Głównym Zbiornikiem Wód Podziemnych nr 326 (GZWP 326) spełniając w skali kraju bardzo wysokie kryteria ilościowe i jakościowe, stanowi podstawowe źródło zaopatrzenia w wodę pitną aglomeracji częstochowskiej. Jednakże, z uwagi na niski stopień izolacji warstwy wodonośnej w postaci pokrywy skał słaboprzepuszczalnych  (ok. 50%), ten szczelinowo-krasowy rezerwuar wód podziemnych, stale jest narażony na dopływ zanieczyszczeń z powierzchni terenu. Podstawowe dane studni głębinowych ujęcia „Mirów” przedstawiono w poniższej tabeli:

 

 

Nr ujęcia / rejon ekspl.

 

Głębokość [m]

Wydajność

eksploatacyjna

Qe [m3/h]

St. 7       Mirów

45

30

St. 9 a    Mirów

62

57

St. 11     Mirów

38

53

St. 15     Mirów

42

76

St. 17     Mirów

37

74

St. 18     Mirów

62

56

St. 25     Mirów

91

120

St. 21     Mirów

50

86

St. 23     Mirów

53

134

St. 20    Srocko

100

89

St. 32    Srocko

70

110

St. 33    Srocko

80

179

St. 35 i 35 bis   Srocko

100/100

149

St. 36    Srocko

78

39

St. 38    Srocko

133

111

St. 41    Srocko

80

50

St. 50    Srocko

110

190

razem:

1 603


Wody podziemne w zasięgu oddziaływania ujęcia charakteryzowały się znakomitymi naturalnymi właściwościami fizykochemicznymi i bakteriologicznymi. Obecnie badania laboratoryjne wykazują, że wody ujęcia "Mirów" charakteryzują się zmiennością wynikającą ze znacznego rozprzestrzenienia terytorialnego ujęcia.

Na jakość wód w studniach rejonu eksploatacji Mirów najbardziej niekorzystny wpływ mają zanieczyszczenia przemysłowe migrujące do eksploatowanych studni z terenów przemysłowych znajdujących się na południe od ujęcia. Przyczyniają się one do obniżenia jakości eksploatowanych wód, a także pogorszenia ich własności smakowych i zapachowych. Wody te już w latach 60-tych zostały zanieczyszczone amoniakiem (NH3-). Ogniskiem zanieczyszczeń chemicznych była Huta „Częstochowa”. Jednak w ostatnich latach ograniczono ilość potencjalnych ognisk zanieczyszczeń na terenach przemysłowych (baterie koksownicze), co przyczyniło się do spadku stężeń zanieczyszczeń występujących w wodach podziemnych. Od 1991 roku stężenie amoniaku wykazuje tendencję spadkową, a przekroczenie jego normy: 0,5 mg NH4+/dm3 występuje tylko w wodach 2 studni głębinowych (wskaźnikiem zawartości amoniaku NH3 jest jon amonowy NH4+).

Wody w rejonie eksploatacji Srocko, gdzie oprócz rolnictwa nie prowadzi się żadnej działalności gospodarczej, mają znacznie wyższą jakość pod względem fizykochemicznym i bardziej stabilny skład fizykochemiczny wody  niż wody rejonu  Mirowa.

Stan fizykochemiczny i mikrobiologiczny wody podawanej do sieci wodociągowej z ujęcia „Mirów” jest bardzo dobry – wszelkie wskaźniki fizykochemiczne i bakteriologiczne w pełni odpowiadają wymogom zawartym w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 roku w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi [Dz. U. Nr 61 poz. 417 z późniejszymi zmianami].

W obszarze spływu wód podziemnych do studni ujęcia Mirów skały wodonośne jury górnej zalegają płytko pod powierzchnią terenu i mają swe liczne wychodnie. W przeszłości sprzyjało to rozwojowi eksploatacji wapienia w niewielkich łomach. Pozostałością po tej działalności są liczne wyrobiska, które niestety częstoc wykorzystywane są jako wylewiska ścieków i składowiska odpadów – stanowi to poważne zagrożenie i może mieć wpływ na obniżenie jakości wód ujmowanych.

Mając na uwadze konieczność ciągłego sprawowania czynnej i biernej ochrony ilościowej i jakościowej wód podziemnych w obszarze zasilania ujęcia „Mirów” na podstawie wcześniej przeprowadzonych badań modelowych hydrodynamiki i migracji zanieczyszczeń w obszarze GZWP 326 (2005 r.), zweryfikowano zasięg strefy ochrony pośredniej ujęcia „Mirów” i obowiązujących w niej zakazów i ograniczeń. Stale prowadzony jest monitoring jakości wód, w tym w ramach opracowanego i wdrożonego w przedsiębiorstwie  w 2007 r. Zintegrowanego Systemu Gospodarowania i Ochrony Zasobów Wodnych GZWP 326 oraz we wspólpracy z ośrodkami naukowymi m.in. AGH w Krakowie kontynuowane są badania. 

Podstawowe dane eksploatacyjno - techniczne ujęcia "Mirów":

  • maksymalna wydajność ujęcia 38 400 m3/ dobę
  • pobór wody za pomocą 18 studni głębinowych o głębokościach 38 do 133 m, ze skał wapiennych poziomu wodonośnego jury górnej w obszarze GZWP 326
  • uzdatnianie wody: z uwagi na dobrą jakość ujmowanej wody nie jest ona poddawana procesom uzdatniania; w celu zachowania stabilności stanu bakteriologicznego w procesie dystrybucji, woda poddawana jest dezynfekcji poprzez ozonowanie
  • dystrybucja wody – woda wtłaczana jest do sieci wodociągowej poprzez układ 4 pomp.

Ujęcie zaopatruje odbiorców w dzioelnicach Częstochowy: Mirów, Zawodzie, Raków, Sabinów, Brzeziny, Bór, Bór Wypalanki, Ostatni Grosz, Dąbie, Stare Miasto, I Al. NMP oraz Śródmieście rejon ul.ul. Kościuszki i Wolności. Tysiąclecie pomiędzy ul. ul. Armii Krajowej, Kiedrzyńską, Wodzickiego i Dekabrystów, oraz miejscowości: Wrzosowa, Poczesna, Słowik, Korwinów, Nowa Wieś, Borek, Konopiska, Wygoda, Wąsosz, Łaziec i Pałysz, Huta Stara A i B, Młynek, Mazury i Michałów.

Wnioski z eksploatacji ujęcia "Mirów" w 2014 roku:

Z analizy poboru w 2014 r. z ujęcia „Mirów” wynika, że ujęcie dostarczało średnio 21,41 tys. m3 wody na dobę, co stanowiło 44,63% ogółu pobieranej wody przez wszystkie ujęcia przedsiębiorstwa. Całkowita ilość pobranej wody stanowi 55,76% wielkości określonej w pozwoleniu wodnoprawnym nr Cz.OS.RR.76370/37/10 z dnia 30 grudnia 2010 roku (wartość określona w pozwoleniu: 1600 m3/h i 38 400 m3/d oraz 14,0 mln m3/a). W żadnym momencie eksploatacji nie doszło do przekroczenia wydatku maksymalnego ujęcia, określonego w pozwoleniu.

Dane dotyczące wydatków poszczególnych studni głębinowych za 2014 rok wskazują, że eksploatowano w głównej mierze studnie w rejonie eksploatacji "Srocko" (w szczególności studnie nr: 50, 38, 35, 33, 32). Z pozostałych studni  korzystano zdecydowanie mniej intensywnie, co było wynikiem niewielkiego zapotrzebowania na wodę. Sposób eksploatacji wynikał z przyczyn techniczno – ekonomicznych, a także podyktowany był dążeniem do pozyskiwania wody o jak najlepszych parametrach fizykochemicznych.

Z analizy wydajności i depresji w eksploatowanych studniach ujęcia Mirów zawartych w książkach eksploatacji wynika, że nigdy nie przekroczono dopuszczalnych wydajności  określonych w dokumentacjach hydrogeologicznych (2008 i 2010 r.). Zwierciadło wody podziemnej nie wykazało istotnych zmian w stosunku do lat poprzednich. Depresja eksploatacyjna nie uległa zwiększeniu. Warunki hydrodynamiczne ujmowanego poziomu wodonośnego jury górnej nie uległy pogorszeniu.    

Z analiz fizykochemicznych pobranych prób wody  w 2014 roku wynika, że w odniesieniu doRozporządzenia Ministra Zdrowia  z dnia 29 marca 2007 roku w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi [Dz. U. Nr 61 poz. 417 z późniejszymi zmianami] wody studni nr: 17, 18, 25 wykazują przekroczenia norm zawartości amoniaku (wskaźnik: NH+). Z uwagi na stosowanie do dezynfekcji wody ozonu (O­– silny utleniacz) amoniak jest usuwany, a w wodzie dostarczanej do odbiorców jego stężenie występuje poniżej dolnej granicy wykrywalności (< 0,026 NH+). Pozostałe wskaźniki fizykochemiczne nie zostały przekroczone. Woda podawana do sieci wodociągowej: zdezynfekowana (ozonowanie) ma wszelkie wskaźniki fizykochemiczne w pełni odpowiadające wymogom, zawartym w przywołanym wyżej Rozporządzeniu. W roku 2013 w wodach podziemnych w obszarze spływu wód do ujęcia (OSW) do ujęcia „Mirów” nie stwierdzono wzrostu stężeń zanieczyszczeń w stosunku do lat poprzednich.

Generalnie stan mikrobiologiczny wody jest dobry za wyjątkiem pochodzącej ze studni w rejonie eksploatacji "Mirów", w których okresowo wykryto ponadnormatywne zawartości mikroorganizmów. Jednak woda zdezynfekowana w procesie ozonowania i podawana do sieci wodociągowej miała wszelkie wskaźniki mikrobiologiczne w pełni odpowiadające wymogom zawartym w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 roku w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi [Dz. U. Nr 61 poz. 417 z późniejszymi zmianami].

Szybki kontakt

Centrala: (34) 3655448, (34) 3773199
Sekretariat: (34) 3773101
Fax: (34) 3651582
Pogotowie wodno-kanalizacyjne: 994

E-mail: poczta@pwik.czest.pl
www.pwik.czest.pl

Logo

Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Okręgu Częstochowskiego S.A. w Częstochowie
42-202 Częstochowa, ul. Jaskrowska 14/20
Sąd rejestrowy: Sąd Rejonowy w Częstochowie Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego - Nr KRS 0000057953
Kraj: Polska; województwo: Śląskie; powiat: Częstochowa, gmina: Częstochowa, miejscowość: Częstochowa
NIP: PL 5730003841, REGON: 150354701
Wysokość kapitału zakładowego: 99.295.400,00zł., pokryty w całości.
e-mail: poczta@pwik.czest.pl