|
Zbiorniki wód podziemnych to zespoły utworów wodonośnych (skał dobrze przepuszczalnych lub słabo przepuszczalnych pozostających we wzajemnej łączności hydraulicznej) mających duży zasięg przestrzenny i zawierających zasoby wód podziemnych o znaczeniu użytkowym (ekonomicznym). Według umownych kryteriów wydajności, jakości wód i zasobności wyróżnia się zbiorniki: główne, lokalne i miejscowe, w zależności od potencjalnej wydajności studni i ujęcia.
Główne zbiorniki wód podziemnych (GZWP) odpowiadają m.in. następującym kryteriom podstawowym:
¾ wydajność potencjalnego otworu studziennego powyżej 70 m3/h,
¾ wydajność ujęcia powyżej 10 000 m3/d,
¾ najwyższa klasa jakości wody.
W Polsce wydzielono 180 GZWP o łącznej powierzchni 163 441 km2 i szacunkowych zasobach dyspozycyjnych 7,35 km3/a.
Główny Zbiornik Wód Podziemnych nr 326 (GZWP 326), którego zasięg przedstawiono na poniższej mapce ma zasadnicze znaczenie w zaopatrzeniu odbiorców aglomeracji częstochowskiej, stanowiąc w skali kraju czwarty pod względem zasobów wodnych rezerwuar wód podziemnych, o powierzchni całkowitej 3 257 km2 i zasobach dyspozycyjnych szacowanych na 1 020 000 m3/dobę.
Część zbiornika leżąca na północny – zachód od miasta Częstochowy: GZWP 326 N, posiada zatwierdzone zasoby eksploatacyjne w wielkosci 8 900 m3/h, na udokumentowanej powierzchni około 570 km2 i zasila między innymi wielootworowe ujęcia wody: „Wierzchowisko” i „Łobodno”. Część leżąca na południowy - wschód od Częstochowy: GZWP 326 S, posiada zatwierdzone zasoby dyspozycyjne w wielkości 4 220 m3/h oraz eksploatacyjne w wielkości 2 700 m3/h, zasilając wielootworowe ujęcia: "Mirów" oraz "Olsztyn".
Granicę pomiędzy w/w obszarami stanowi rzeka Warta, przecinająca wychodnie górnojurajskich wapieni, która w różnych odcinkach swego biegu stanowi bądź to poziom drenażu wód poziemnych, bądź strefę ich dodatkowego zasilania (infiltracji).
GZWP 326 jest zbiornikiem szczelinowo – krasowym wytworzonym w skałach węglanowych (głównie wapienie i margle) wieku górnojurajskiego (tj. powstałych w czasie od 161 do 145 milionów lat temu).
GZWP 326 wykazuje znaczną miąższość (5 ÷ 400 m), z tendencją wzrostu w kierunku północno – wschodnim. Jest to jednak zbiornik "otwarty", zasilany w znacznej mierze bezpośrednio poprzez wychodnie utworów jury górnej. Brak utworów izolujących od powierzchni terenu sprzyja zasilaniu z infiltracji opadów atmosferycznych, a jednocześnie jest przyczyną zwiększonej podatności na przenikanie zanieczyszczeń. Zatem, mimo że na ogół występują tu wody wysokiej jakości, to lokalnie są one zanieczyszczone głównie związkami azotu (NO3-), w stopniu obniżającym ich jakość i przydatność do spożycia. Obszary bardzo silnego i silnego zagrożenia wód podziemnych skutkiem pionowego przesiąkania zanieczyszczonych wód infiltrujących z powierzchni terenu stanowią około 50% powierzchni zbiornika. Przy niewielkich nawet punktowych ogniskach skażeń, najmniejsze zanieczyszczenie może być przyczyną długotrwałej degradacji wód podziemnych.
|